Hicran Dergisi

“Ramazan ayı ki, o ayda Kur'an, insanlara yol gösterici, doğru yola iletici, eğri ile doğruyu birbirinden ayredici olarak indirildi.(Bakara/185)”
Bakara süresinde geçen bu ayette dikkat etmemiz gereken üç madde var. Aynı zamanda Kur’an’nın niçin indirildiği sorusunada cevap teşkil etmektedir.
1. İnsanlara yol gösterici,
2. Doğru yola iletici,
3. Eğri ile doğruyu birbirinden ayredici
Kur’an-ı Kerim’in bir çok ayetinde misaller verilir ve bu misaller üzerinde düşünülmesi öğütlenir. Yani “anlamak” esas alınmıştır. Çünkü anlamadan, bir şeyin mantığını kavramadan öğrenmek ve onunla bütünleşmek mümkün değildir. Anlamadan sürekli tekrar etmek ezberciliği de beraberinde getirir. Lise yıllarımdan hatırlıyorum. Örneğin matematik dersinde, işlemin mantığını, sebebini, sonucunu, neden o şekilde çözüme gidildiğini anlamadığımda; sınava çalışırken işlem üzerinde ezber yaptığımı, sınavda çıkan soruları ezberimde tuttuğum sorunun gidişatıyla çözmeye çalıştığımı çok iyi hatırlıyorum.

Bu yol da çoğu zaman yanlış sonuca ulaşmama neden oluyordu. Ayrıca bilginin bir süre sonra zihnimden yok olmasına sebep oluyordu. Bu gün düşündüğümde anlamadan gerçek anlamda yaşanılamayacağını öğrenmiş bulunmaktayım. Belki aynı şey değil. Söz Konusu Allah’ın bizleri doğruya, dünya denen bu âlemde varacağımız en gerçek noktaya ulaşmak için, Peygamberleri aracılığıyla vahyi bize göndermesi ve akabinde bizim bu vahyi ne kadar özümsediğimiz, tatbik ettiğimizdir. Burada ısrarla düşünmemiz gereken budur.

Ramazan dolayısıyla hanımlar toplanıp camilerde mukabele tutmaya gidiyor. Bu ramazan ayının güzelliklerinden biridir. Çünkü insanlar Allah rızası için toplanıp, birlikte ayetlerini okuyorlar. Niyetleri hayr. Lâkin, dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Büyük bir çoğunluğu arapça diline vakıf değil. Dolayısıyla okunan ayetlerden iç huzuru haricinde bir kazanımları var mı? Elbette ki bunu Allah bilir. Sonuçta ameller niyetlere göredir. Ama bu durumun şöyle bir getirisi oluyor; kutsallaştırmak. Kutsallaştırmakta hayattan dışlamayı... Bu bilinçli bir eylem değildir. Kimse Kur’anı dışladığını söylemez bilakis belli vakitlerde ve toplantılarda bazı süreler okunur. Yasin, mülk ve nebe süresi gibi. Ama bu tür toplantılarda kimse oturupta bu sürelerin anlamını merak etmez. Anlamak için çabalamaz. Anlamadığınızı hayatınızda uygulayamazsınız. O zaman vahyin amacı ne olacak? Kur’an’ın yol gösterici, doğru yola iletici, eğriyi ve doğruyu birbirinden ayırtedici özelliği nasıl anlaşılacak? Buraya kadar yazdığım kısımdan şöyle bir sonuç çıkmasın; ben Kur’an arapça lafzından okunmasın demiyorum. Böyle bir şey söylemeye de haddim yoktur. Sadece gözlemlediğim şey şu ki; insanlar okuyorlar ama anlamıyorlar. Anlamadıkları içinde yanlış yaşıyorlar. Mesela dedikoduyla ilgili ayeti okuyup, okuma bittiğinde dışarı çıktıkları anda birilerinden mevzu açmaları, israf ayetini biraz evvel okudukları halde en basitinden artan yemeği çöpe atmaları, ya da fakiri doyurmanın önemini anlatan ayetlerden sonra elini cebine sokmaktan imtina etmeleri... İşte bunlar anlamadan okumanın örnekleridir. Bu da kafalarında kalıplaşmış bir din oluşturur. Dini sadece beş şartıyla kafasına yerleştirme ve bu beş şartıda robotlaşarak uygulamaya tekabül eder.

Ramazan Kur’an ayıdır. İnsan ruhunu, madden ve manen arındırması, hatalardan daha dikkatle kaçınması, oruçlu olmanın bilinciyle hareket etmesi bir iç huzuru ve kulluk bilincini de beraberinde getirmektedir. Madem ramazan Kur’an ayıdır; o halde bize doğruyu göstermek için gönderilen, kendi tabiriyle “ karanlıktan aydınlığa çıkaran”, insanlığa bir öğüt ve rehber olan kitabımızı anlamak için çaba göstermeliyiz.

Amacına uygun bir “arınma ayı” geçirebilmemiz duası ile... Mübarek olsun.

                                     *   *   *

Bu Kur'ân, kendisiyle uyarılsınlar, Allah'ın ancak bir tek ilâh olduğunu bilsinler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar diye insanlara gönderilmiş bir tebliğdir. (İBRAHİM/52)

O bir şair sözü değildir, siz çok az inanıyorsunuz.

Bir kâhin sözü de değildir, ne de az düşünüyorsunuz!

O, âlemlerin Rabbi tarafından indirilmedir. (HAKKA/41-43)

Elif, Lâm, Râ. Bu Kur'ân öyle büyük bir kitaptır ki, insanları Rablerinin izni ile karanlıklardan aydınlığa, her şeye galip ve hamde lâyık olan Allah'ın yoluna çıkarman için onu sana indirdik. (İBRAHİM/1)

Onu dosdoğru (bir kitap) olarak (indirdi) ki katından gelecek şiddetli azaba karşı (insanları) uyarsın ve yararlı işler yapan müminlere kendileri için güzel bir mükafat bulunduğunu müjdelesin. (KEHF/2)

(Ey Muhammed!) Onlara de ki: "Kur'ân'ı Cebrail, iman edenlere sebat vermek, müslümanlara bir hidayet ve bir müjde olmak için Rabbinin katından hak olarak indirdi. (NAHL/102)

(Ey Resulüm!) Biz, sana bu kitabı (Kur'ânı) sırf hakkında ihtilafa düştükleri şeyi insanlara açıklaman için ve iman edecek topluma bir hidayet, bir rahmet olsun diye indirdik. (NAHL/64)

(Ey Muhammed!) Biz Kur'ân'ı senin dilin üzere kolaylaştırdık ki, onunla Allah'tan korkup sakınanları müjdeleyesin, inat edenleri de korkutasın. (MERYEM/97)

Hayır, hayır, O kur'ân kuşkusuz bir öğüttür.

Dileyen onu düşünür. (MÜDDESSİR/54-55)

Andolsun ki biz size açık açık bildiren âyetler, sizden önce yaşayıp gitmiş olanlardan örnekler ve takvaya ulaşmış kimseler için öğütler indirdik. (NUR/34)

Bu (Kur'ân) insanlar için bir açıklama, Allah'dan gereğince korkanlar için doğru yolu gösterme ve bir öğüttür. (AL-İ İMRAN/138)

O hiç kuşkusuz, takva sahipleri için unutulmayacak bir öğüttür . (HAKKA/48)

Bu, sana indirdiğimiz mübarek bir kitaptır ki, insanlar onun âyetlerini düşünsünler ve temiz akıl sahipleri ibret alsınlar. (SAD/29)

Kara ve denizin karanlıklarında yolunuzu bulasınız diye yıldızları sizin için yaratan O'dur. Şüphesiz biz, bilen bir toplum için âyetleri geniş bir şekilde açıkladık. (EN'AM/97)

Ey insanlar! Size Rabbinizden bir öğüt, gönüller derdine bir şifa, müminlere bir hidayet ve rahmet geldi. (YUNUS/57)

Bu (Kur'an) insanların kalb gözünü açan bir nur, kesin bilgi edinmek isteyen bir toplum için de hidâyet ve rahmettir. (CASİYE/20)

(Resulüm!) Kur'ân'ı (okumayı, tebliğ etmeyi ve ona uymayı) sana farz kılan Allah, elbette seni (yine) dönülecek yere döndürecektir. De ki: "Rabbim, kimin hidayetle geldiğini ve kimin apaçık bir sapıklık içinde olduğunu en iyi bilendir." (KASAS/85)