Red Purple Black

GELECEKTE NELER OLACAK?

PDFYazdır

Hicran Dergisi - Arşiv

BİLİM ÜZERİNE:Devamlı merak edilen ve  cevabı ilgiyle dinlenen bir soru:

GELECEKTE NELER OLACAK?

Abdurrahman YASİR


Yüzyılımızın son çeyreğinden itibaren geleceğe ilişkin senaryolar ortalığı kasıp kavurmaya devam ediyor. Bu kasırgaların kimisi gerçek, kimisi de sanal esintiler getiriyor.. Gelecek insanoğlunu çok daha fazla ilgilendiriyor.”Gelecek de ne olacak! “?", "İnsan soyunu nasıl bir gelecek bekliyor?", "Gelecek şimdiki kuram ve kurumlarımızla mı varolacağız?" gibi temel sorulara cevapların hazırlandığı bugünlerde, bu işin tasasını çekenlerden birine rastlıyoruz yol üzerinde: Jacques Attali..

Attali, birçoklarınca fark edilmese de elinde lambasıyla gelecek yüzyılı yani "bilgi yüzyılı"nı aydınlatmaya çalışıyor.. Lambası: 21. Yüzyıl Sözlüğü.. Lambasında yanan: kelimeler.. Sıradan sayılabilecek kelimelerden çok girift kelimelere, ilk anda anlamsız karşılanabilecek kavramlardan post-modern deyimlere kadar oldukça uzun bir 'fitil' var lambasında yani kitabında: 21. Yüzyıl Sözlüğü'nde..

Her yüzyıl veya çağ kesiti, öncelikle o çağa doğru bir harita ve donanım gerekliliği çabasını da zorunlu kılıyor. İnsan eylemlerini anlamlı kılan da bu 'farkında olunan çaba'.. "Bilgi Çağı" olarak adlandırılan önümüzdeki yüzyıl da tüm donanımları, enstrümanları, argümanlarıyla üzerimize gelmeden ona doğru 'yürümenin' şifrelerini bulabilmeliyiz. Bu şifreler de: Kelimeler, kavramlar..

İşte Jacques Attali bu yürüyüşe başlayanlardan.. Paris'te Uluslararası A&A danışmanlık şirketinin başında bir bilim adamı.. Bugünlerde dünyanın geleceğine ilişkin öneri ve kurgularda bulunanlara verilen ek adla: aynı zamanda Stratejisi..1981-1991 yılları arası Fransa Cumhurbaşkanı Mitterand'nın özel danışmanlığını yaptı.. Türkçe’ye çevrilmiş "1492" gibi önemli kitapları da var..

21. Yüzyıl Sözlüğü'nde 450'nin üzerinde kelime'yi tanımlıyor Attali.. 21. Yüzyılda konuşulacak, tartışılacak kelimeler arasında "Türkiye" de var..

Attali, Önsöz'de: " 21. Yüzyılı tanımlamak için, sözcük mozaiği, anlam hanelerinden oluşan karşıt anlamlıların yakın olduğu, rastlantılar bütünü, sözlükten daha iyi bir eğretileme yok. Ayrıca gelecekte  oluşacak, gerçeklik parçalarının birbirine karıştığı, kültürlerin ve barbarlıkların yan yana var olduğu, felaketler ve harikalar silsilesi, çözülmeyi anlayabilmek için de çok iyi bir araç..
İşte bir gelecek ansiklopedisi, doğum öncesi bir vasiyetname, keşfedilmemiş ülkelerin bir haritası. Çelişkili mi? Tabii ki çelişkili ama ne var bunda? Yenilikde gerçeklik de sadece karşıtlar Diyor. Ve devam ediyor: "Günümüzde öngörülerin arasındaki çarpışmadan, iki gerçek arasındaki eksiklikten doğar." kimse güvenmiyor. Öngörüler aldatıcı, sahte ve güvenilmez bir etkinlik olarak kabul ediliyor. Çağ atlama, bollukrüyaları ve uygarlık projeleri dönemi şimdilik kapandı. Bütün geleceklerin başarısızlığı, bugünün avundurucu etkisini açıklıyor. Herkes kendi özel dünyasına kapanıp sadece eğlence dünyasının binlerce ekrandan sunduğu parlak gerçekleri seyredip kabul ediyor. Bu tutumu anlamak kolay? Bu yüzyılda yaşanan en büyük barbarlıklar, sonsuzluğa dek mutluluk sözü veren şatafatlı

öngörüler adına yapılmıştır..." Attali, birçok sihirli sözcüğü aydınlığa kavuşturuyor, kimi 'müphem' sözcüğü berraklaştırıyor sözlüğünde. ?Şiirsel bir anlatımla kelimelere anlamlar yükleniyor.. 'Lego Uygarlığı' gibi.. Kitap; geleceğe ilişkin kelimelerden oluşan bir senaryo niteliğinde de aynı zamanda. Sözlükten bazı kelimeler: "Ahlak, ayrıcalık, bankalar, barbarlık, barış, başkaldırı, batı, beyin, bilgi, bilgitv, bireycilik, biyogenetik, biyotitle, çoklu aidiyet, depresyon, düş, dünya, edebiyat, eğitim,hukuk, felsefe, göçebe, nongöçebelik, güven, hiperdünya, Internet, İntranet, İslam, İstihdam, Jeopolitik, Kapitalizm, Kitap, Klavye, Mafya, Mikro kredi, Narsisizm, Riskler, Uydu, Uyum, Yaşam, Lego uygarlığı...."
Gelecek ne kadar okunabilir?Ne kadar okunabilirse o kadar. Attali de bu okumayı, bu kaygıyı tanımlamaya çalıştığı her kelimede yansıtıyor, taşıyor..


Ve bazı kelime karşılıkları:


"BİLGİ: Doğası gereği, verildiği zaman azalmadığı için ücretsiz mal. Yarının dünyasında uzmanlık belgeleri ve şifrelemeyle satış değeri kazanması amacıyla yapay olarak ender bulunur kılınacak ve ekonominin temel direğine dönüşecek. İletişim, eğlence, bilgiişlem, katılım bilim yani ekonominin bütün kilit sektörlerinin hammaddesi bilgi olacak..."

"PAZAR: Yüzyılın başı bu yanılmaz tanrının zaferini sağlayacak. Sonra bazı inançsızlar var olmadığını ileri sürecek. Son olarak da yeni ticaret örgütlenmeleri ortaya çıkmaya başladığı an iktisadi din savaşları başlayacak. Pazar, önce imparatorluğunu bütün gezegene yayacak ve özelleştirmeler kamu sektörünü ortadan kaldıracak... Yanılmaz görünüşüne, rahiplerinin verdiği bütün sözlere rağmen ne adalet, ne eşitlik,ne  onur, ne eğitim,ne gıda, ne de herkesin refahını sağlayabilecek.Ne de tam istihdamı sağlayabilecek. Çünkü insanlara sadece tüketim yapmaları için gerek duyar ve ne gelecekleri ne  de geçmişleri onu ilgilendirir. "

"SANALLIK: Bütün serüvenlerin ve yeni çılgınlıkların alanı. İnsanlar en az gerçek yaşamda olduğu kadar sanal  ortamda çalışacak, tüketecek, eğlenecek. Düşsel     olanla gerçek olan, düşle sanal olan, hayal ile gösteri,   mantık ile delilik arasındaki bu ayırımı kabullenemeyenler    ruhsal bozuklukların pençesine düşecek..."

"TÜRKİYE: Batı ile İslam dünyası arasındaki ilişkiler, bölgede ve dünyanın geri kalanında savaş ile barışın kaderi büyük ölçüde Türkiye'nin geleceğine bağlı. 2030 yılından önce 100 milyonluk nüfusa ve yüzyılın sonundan önce 150 milyonluk nüfusa ulaşabilecek bu ülkenin karşısında üç gelecek olacak. Avrupa Birliği'ne kabul edilirse, eksik olan Müslüman boyutunu katıp, Birliğin evrensel misyonuna tekrar kavuşmasını sağlar. Türkler bugün bu seçenekten yana; Orta Asya'da biraz da Amerikan petrol şirketleri adına yöneteceği bir imparat. Eğer Türkler, Avrupa yolunun sonsuza dek onlara kapalı olacağına inanırsa, eninde sonunda bu ikinci seçenek gerçekleşir; Biri Avrupa'da, diğeri Orta Asya'da üçüncüsü de güneydoğusunda olmak üzere üç parçaya ayrılabilir. Birinci çözüm Avrupa için, ikincisi ABD için en iyi seçenek olur. Üçüncü çözümse, eğer barışçı bir şekilde gerçekleşmezse, dünyadaki fosil enerji kaynaklarının yarısı bulunan bölgede uzun süreli bir kargaşa ortamı başlatabilir."

Dünyamız hızla dönüyor. Metrekareye daha fazla olay düşüyor. Canlılar anlamlı, anlamsız koşuşuyor. Bir kaosa mı kıyamete mi yoksa kurtuluşa mı gidiyoruz? Bunu bir de Attali'nin 21. Yüzyıl Sözlüğü'nden okuyunuz..

"Öngörüye her zamandan daha çok ihtiyacımız var: Bir taşıt hızlandığı zaman farları uzağı aydınlatmalı.."

"Geleceği en iyi tahmin etmenin yolu, kuşku yok ki bugünü iyi anlamaktan geçiyor. 21. Yüzyıl Sözlüğü, geleceğe dair kehanetler ve sofistike tahminler yerine, çıkışını 'bugün' bilgisinden alan eşsiz bir gelecek tahlili sunuyor.'